کپک نوعی قارچ است که برای رشد به رطوبت نیاز دارد و در بسیاری از محیطها بهطور طبیعی یافت میشود. این قارچ میتواند روی سطوح مختلفی رشد کند و هنگامی که اسپورهای آن روی مناطق مرطوب قرار میگیرند، شروع به رشد میکند. اگر کپک برای مدت طولانی روی سطحی باقی بماند، به تدریج آن سطح را تجزیه کرده و باعث آسیب به وسایل و ساختمان میشود. همچنین حضور کپک میتواند مشکلات سلامتی برای ساکنان ایجاد کند.
رشد کپک معمولاً به صورت لکههای سبز، سیاه، خاکستری یا قهوهای روی سطوح دیده میشود. در صورت مشاهده کپک در خانه، باید سایر نقاط را نیز بررسی کنید تا از گسترش آن مطمئن شوید. کپک ممکن است زیر مبلمان، فرش، داخل کابینتها، فضاهای زیرزمین و حتی در عایقها، دیوارهای خشک و پشت کاغذ دیواری رشد کند. در موارد شدید، بهتر است از متخصصان برای پاکسازی کمک بگیرید.
چگونه کپک را از بین ببریم؟
اگر منطقه کپکزده کمتر از ۹ متر مربع باشد، میتوانید خودتان آن را پاک کنید. اولین قدم حذف منبع رطوبت است؛ باید لولهها را بررسی و هرگونه نشتی را تعمیر کنید و سپس همه وسایل مرطوب را کاملاً خشک نمایید.
برای پاککردن کپک از سطوح غیرمتخلخل، از صابون و آب استفاده کنید و با برس آن را تمیز کنید. برای سطوح متخلخل یا نیمهمتخلخل مانند فرش یا پارچه، باید از قارچکشهای تأیید شده توسط سازمان حفاظت محیط زیست استفاده شود. در برخی موارد، وسایل متخلخل آلوده باید دور انداخته شوند زیرا پاکسازی کامل کپک از آنها ممکن نیست و باقی ماندن کپک باعث بازگشت آن میشود.
پس از تمیزکاری، اجازه دهید سطوح حداقل ۴۸ ساعت خشک شوند. برای تسریع خشک شدن میتوانید پنجرهها را باز کنید، از پنکه استفاده کنید و دمای محیط را به بیش از ۳۲ درجه سانتیگراد برسانید. اگر از سیستم گرمایشی مرکزی استفاده میکنید، ابتدا مطمئن شوید که سیستم کپک ندارد.
نکات ایمنی هنگام پاکسازی کپک
تماس با کپک میتواند برای سلامتی مضر باشد، بنابراین هنگام پاکسازی باید از ماسک N95 برای جلوگیری از استنشاق اسپورها، دستکشهای محافظ که تا نیمه بازو را میپوشانند و عینکهای بدون سوراخ استفاده کنید. همچنین پوشیدن لباسهای یکبار مصرف با کلاه و چکمههای لاستیکی توصیه میشود.
پس از پایان کار هر روز، لباسها و تجهیزات یکبار مصرف را دور بیندازید و تجهیزات قابل استفاده مجدد را تمیز کنید. لباسهای آلوده را جداگانه و با آب گرم بشویید.
آیا باید از سفیدکننده برای پاککردن کپک استفاده کرد؟
سازمان حفاظت محیط زیست و مراکز کنترل بیماریها استفاده از سفیدکننده را توصیه نمیکنند، زیرا سفیدکننده به طور مؤثر کپک را از بین نمیبرد و نمیتواند به عمق مواد متخلخل نفوذ کند. به جای آن، استفاده از قارچکشهای تخصصی که برای کشتن کپک فرموله شدهاند، بهتر است.
چگونه مطمئن شویم پاکسازی کپک کامل شده است؟
پاکسازی کپک زمانی کامل است که موارد زیر رعایت شده باشد:
- مشکل رطوبت یا نشتی برطرف شده باشد.
- دیگر کپک قابل مشاهده یا بوی کپک وجود نداشته باشد.
- پس از چند روز هیچ نشانه جدیدی از آسیب آب یا رشد کپک دیده نشود.
- با استفاده از دستگاه اندازهگیری رطوبت، میزان رطوبت ساختار زیر ۱۵ درصد باشد.
در صورت نیاز، میتوانید از متخصصان برای تأیید نبود کپک کمک بگیرید.
علت رشد کپک و اهمیت پاکسازی آن
اسپورهای کپک به طور طبیعی در هوا وجود دارند و در محیط بیرون به تجزیه مواد آلی کمک میکنند، اما در داخل خانه رشد آنها میتواند مشکلساز باشد. کپک در مناطق مرطوب و خیس ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت رشد میکند.
تماس با کپک میتواند باعث علائم آلرژیک مانند گرفتگی بینی، سرفه، مشکلات تنفسی، حملات آسم، قرمزی و خارش چشم و پوست شود. همچنین ممکن است باعث عفونتهای تنفسی و در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، پنومونی قارچی شود. برخی افراد معتقدند که کپک میتواند باعث کاهش حافظه و خستگی شود، اما تحقیقات بیشتری برای اثبات این موضوع لازم است. حدود ۶ تا ۱۰ درصد افراد به کپک حساسیت دارند.
علاوه بر مشکلات سلامتی، کپک میتواند به ساختمان آسیب زده و باعث جذب حشرات موذی یا پوستهپوسته شدن رنگهای حاوی سرب شود.

