در چهار دهه گذشته، تعداد زنانی که اولین فرزند خود را پس از ۳۵ سالگی به دنیا میآورند بیش از ۲۷۰ درصد افزایش یافته است. اگر در نظر دارید پس از ۵۰ سالگی باردار شوید، ممکن است درباره مزایا و خطرات مادر شدن در سنین بالاتر سوالاتی داشته باشید.
مزایای بارداری پس از ۵۰ سالگی
مادران مسن معمولاً احساس ثبات بیشتری دارند و بهتر میتوانند از فرزند خود مراقبت کنند. تحقیقات علمی نیز این احساسات را تایید میکند. برخی از مزایای بارداری در سنین بالاتر عبارتند از:
- هوش بالاتر فرزند پسر: مطالعهای نشان داده است که پسران والدینی که سن بالاتری دارند، نمرات هوشی بالاتر، تمرکز بیشتر بر علایق و نگرانی کمتر درباره تطابق با همسالان دارند؛ ویژگیهایی که میتواند موفقیت تحصیلی آینده را پیشبینی کند.
- سلامت و رشد بهتر کودک: کودکانی که از مادران مسن متولد میشوند، نسبت به کودکان مادران جوانتر، سلامت و رشد بهتری دارند. در یک مطالعه، سن بالاتر مادر با نرخ بالاتر واکسیناسیون، آسیبهای غیرعمدی کمتر و بستری کمتر در بیمارستان تا سن ۵ سالگی همراه بود. همچنین این کودکان مهارتهای زبانی پیشرفتهتر و مشکلات اجتماعی و عاطفی کمتری داشتند.
- صبر و حوصله بیشتر مادر: مادران مسن معمولاً صبورتر هستند، بهتر میتوانند مرزهای رفتاری را تعیین کنند و کمتر از تنبیههای شدید یا فریاد استفاده میکنند. این موضوع باعث کاهش مشکلات رفتاری، اجتماعی و عاطفی در کودکان میشود. همچنین مادران مسن در دوران بارداری اضطراب کمتری دارند و معمولاً در روابط پایدارتر و وضعیت مالی بهتری قرار دارند.
- هوش بالاتر مادر در سنین بالاتر: مطالعهای روی ۸۰۰ زن بین سنین ۴۱ تا ۹۲ سال نشان داد زنانی که آخرین فرزند خود را پس از ۳۵ سالگی به دنیا آوردهاند، در آزمونهای حافظه کلامی و تفکر عملکرد بهتری دارند. همچنین زنانی که بیش از ۱۰ سال از روشهای پیشگیری از بارداری استفاده کردهاند، در عملکرد اجرایی و حل مسئله توانمندتر هستند.
بارداری پس از ۵۰ سالگی و نیاز به کمک پزشکی
بارداری طبیعی پس از ۵۰ سالگی بسیار نادر است زیرا زنان با تمام تخمکهای خود متولد میشوند و با افزایش سن تعداد و کیفیت تخمکها کاهش مییابد. اغلب زنان بالای ۵۰ سال برای بارداری از تخمک اهدایی استفاده میکنند یا تخمکهای فریز شده خود را به کار میگیرند. مطالعات نشان دادهاند زنانی که با تخمک اهدایی باردار میشوند، ریسک عوارض مشابه زنان جوانتر دارند.
خطرات بارداری در سنین بالاتر
اگرچه مزایای زیادی وجود دارد، بارداری پس از ۳۵ سالگی به عنوان بارداری با سن بالاتر شناخته میشود و خطرات خاصی دارد که باید با پزشک خود در میان بگذارید. این خطرات شامل موارد زیر است:
- احتمال بارداری چندقلویی (دوقلو یا سه قلو)
- دیابت بارداری
- فشار خون بالا در دوران بارداری
- زایمان زودرس
- نیاز به سزارین
- احتمال تولد نوزاد با مشکلات کروموزومی مانند سندرم داون
- احتمال سقط جنین
نکات مهم برای داشتن بارداری سالم پس از ۵۰ سالگی
برای افزایش احتمال بارداری سالم، رعایت نکات زیر ضروری است:
- مراجعه منظم به پزشک و مراقبتهای پیش از زایمان
- رژیم غذایی سالم و متعادل
- فعالیت بدنی مناسب با مشورت پزشک
- کنترل وزن در حد مناسب
- پرهیز از مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر
- مشورت با پزشک درباره داروها و مکملها
- انجام آزمایشهای لازم برای بررسی مشکلات کروموزومی
مراقبتهای ویژه برای مادران بالای ۵۰ سال
ممکن است نیاز به مراقبتهای تخصصی شامل مشاوره پیش از بارداری، ارزیابی دقیق ریسکها برای مادر و جنین، افزایش دفعات ویزیتهای پیش از زایمان، پایش مداوم رشد جنین، برنامهریزی دقیق برای زایمان، غربالگری و مشاوره برای نقصهای مادرزادی، مدیریت بیماریهای موجود و تشخیص و درمان زودهنگام دیابت و فشار خون بارداری باشد.

