تفاوت محیط کار سمی و سالم و تاثیر آن بر سلامت روان و جسم

محیط کار سالم و محیط کار سمی تفاوت‌های قابل توجهی دارند که می‌توانند تاثیرات عمیقی بر سلامت جسمی و روانی افراد بگذارند. شناخت این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند تصمیمات مهمی درباره مسیر شغلی خود بگیرید.

چرا سلامت روان در محیط کار اهمیت دارد؟

محیط کار سمی می‌تواند به شدت سلامت روان و جسم شما را تحت تاثیر قرار دهد. همه‌گیری کووید-۱۹ باعث شد بسیاری از افراد درباره شرایط کاری خود تجدیدنظر کنند و به دنبال تعادل بهتر بین زندگی و کار باشند. در آمریکا، حدود ۲۴ میلیون نفر بین آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۱ شغل خود را ترک کردند که به «استعفای بزرگ» معروف است. بیش از ۷۵ درصد این افراد حداقل یک علامت اختلال روانی مانند اضطراب یا افسردگی داشتند که نسبت به قبل از همه‌گیری افزایش یافته بود.

در یک نظرسنجی دیگر، ۸۴ درصد افراد گفتند که جنبه‌ای از محیط کارشان بر سلامت روانشان تاثیر منفی داشته است. فشارهای عاطفی و مشکلات تعادل کار و زندگی از شایع‌ترین دلایل بودند. به همین دلیل اصطلاح «استعفای خاموش» رواج یافته که به کاهش تلاش در کار یا تمرکز بیشتر بر جنبه‌های دیگر زندگی اشاره دارد. ۸۱ درصد افراد در یک نظرسنجی اعلام کردند به دنبال محیط‌های کاری هستند که از سلامت روانشان حمایت کند.

نشانه‌های محیط کار سمی چیست؟

• احساس عدم احترام یا حمایت
• دستمزد ناعادلانه
• کنترل بیش از حد و مدیریت سختگیرانه
• تجربه تبعیض یا رفتارهای کوچک‌آزارنده
• شرایط کاری ناسالم
• ساعات کاری بیشتر از قرارداد
• تهدید، زورگویی یا احساس ناامنی

تاثیرات جسمی محیط کار سمی

استرس مزمن ناشی از محیط کار سمی می‌تواند ریسک ابتلا به عفونت‌ها، کلسترول بالا، فشار خون، چاقی، سرطان، بیماری‌های قلبی و بیماری‌های خودایمنی را افزایش دهد. همچنین با افسردگی، اضطراب، افکار خودکشی و سوءمصرف مواد مرتبط است. ممکن است درد عضلانی، سردرد، مشکلات خواب و درد مفاصل نیز تجربه کنید.

چه کارهایی می‌توان در محیط کار سمی انجام داد؟

• اولویت دادن به خود: مراقبت از خود را در اولویت قرار دهید تا از فرسودگی جلوگیری کنید. سعی کنید استرس محیط کار را کاهش دهید و پس از پایان شیفت کاری، کار را از زندگی شخصی جدا کنید. می‌توانید در زمان ناهار پیاده‌روی کنید، مرزهای مشخصی با همکاران تعیین کنید یا نگرانی‌هایتان را با مدیر مطرح کنید.
• تمرکز بر کنترل خود: نمی‌توانید رفتار دیگران را کنترل کنید اما می‌توانید روی کارهایی که تحت کنترل شماست تمرکز کنید. مرزهای زمانی برای کار تعیین کنید و بخش‌هایی از کار که بیشتر شما را خسته می‌کند شناسایی و راهکارهایی برای مدیریت آن بیابید.
• درخواست کمک: اگر قبلاً نگرانی‌هایتان را مطرح کرده‌اید اما نتیجه‌ای نگرفته‌اید، دست از تلاش برندارید. می‌توانید با مدیر یا بخش منابع انسانی صحبت کنید یا اگر حمایت در محیط کار وجود ندارد، با دوستان و خانواده در میان بگذارید.
• در نظر گرفتن تغییر شغل: اگر شرایط بسیار بد و غیرقابل تغییر است، ممکن است تصمیم به ترک شغل و یافتن محیط کاری سالم‌تر بگیرید. برنامه‌ریزی برای یافتن شغل جدید بدون ایجاد فاصله طولانی در سابقه کاری مفید است.

ویژگی‌های محیط کار سالم

در محیط کار سالم، احساس خوبی دارید و احترام، اعتماد، تنوع، همکاری و رشد فردی تقویت می‌شود. مرزهای شخصی و تعادل بین کار و زندگی رعایت می‌شود. گوش دادن به دیگران، قدردانی از تلاش‌ها و ارائه بازخورد سازنده به ایجاد فضای مثبت کمک می‌کند.

سازمان‌هایی که در دوران همه‌گیری توجه بیشتری به فرهنگ کاری داشتند، کارکنانشان موفق‌تر و شاداب‌تر بودند. ارتباطات باز، شفافیت، فرصت‌های پیشرفت شغلی و رفتار انسانی از عوامل کلیدی بودند.

نشانه‌های محیط کار سالم طبق دستورالعمل‌های ۲۰۲۲

• حفاظت جسمی و روانی کارکنان و ایجاد احساس امنیت
• ترویج تنوع، برابری و شمول برای ایجاد فضای امن
• ایجاد حس تعلق، همکاری، احترام متقابل و روابط قابل اعتماد
• ارائه حقوق مناسب، قدردانی از تلاش‌ها و مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها
• حمایت از تعادل کار و زندگی با انعطاف‌پذیری در ساعات کاری و مرخصی‌ها
• ارائه فرصت‌های آموزشی، مربی‌گری و بازخورد سازنده برای رشد حرفه‌ای

تاثیر محیط کار سالم بر سلامت و موفقیت

محیط کار سالم باعث کاهش دردهای مزمن عضلانی، استرس شغلی و بیماری‌های مرتبط می‌شود. این محیط‌ها با موفقیت بیشتر شرکت، کاهش هزینه‌های بیمه سلامت، افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت زندگی، کاهش خطر بیماری و آسیب، و تاثیرات مثبت اجتماعی همراه هستند.

حتی اگر تصمیم به ترک محیط کار سالم بگیرید، تجربه مثبت آن به شما کمک می‌کند ویژگی‌های یک محیط کاری خوب را در هر جای دیگری که کار می‌کنید ترویج دهید.