با افزایش سن، پزشکان معمولاً داروهایی را برای بهبود سلامت و افزایش طول عمر تجویز میکنند. این داروها میتوانند شامل نسخههای خاص برای مشکلات سلامتی یا داروهای بدون نسخه مانند قرصها، مایعات، کرمها، ویتامینها، قطرههای چشمی یا مکملها باشند. ثبت دقیق داروهای مصرفی و اطلاعرسانی به پزشک از اهمیت بالایی برخوردار است.
خطرات داروها در سالمندان
با بالا رفتن سن، نحوه جذب و عملکرد داروها در بدن تغییر میکند. برای مثال، تغییرات در دستگاه گوارش سرعت عبور داروها را تحت تأثیر قرار میدهد و کاهش سرعت گردش خون باعث میشود داروها دیرتر به کبد و کلیهها برسند. همچنین، کاهش عملکرد کبد و کلیه خطر تداخل دارویی و عوارض ناخواسته را افزایش میدهد. به عنوان نمونه، مصرف همزمان آسپرین و رقیقکنندههای خون میتواند منجر به خونریزی داخلی شود، مگر اینکه پزشک خلاف آن را توصیه کند.
داروهای رایج برای سالمندان
برخی مشکلات سلامتی با افزایش سن شایعتر میشوند و پزشکان داروهایی را برای درمان آنها تجویز میکنند. از جمله داروهای معمول میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آملودیپین بزیلات: برای درمان فشار خون بالا به تنهایی یا همراه با داروهای دیگر استفاده میشود. فشار خون بالا میتواند به قلب و رگها آسیب برساند.
- آزیترومایسین: آنتیبیوتیکی که با کشتن یا جلوگیری از رشد باکتریها عمل میکند، اما برای سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا عفونتهای ویروسی مؤثر نیست.
- لووتیروکسین: برای درمان کمکاری تیروئید که در آن غده تیروئید هورمون کافی تولید نمیکند، همچنین برای درمان گواتر و سرطان تیروئید کاربرد دارد.
- لیزینوپریل: مشابه آملودیپین برای درمان فشار خون بالا استفاده میشود.
- متفورمین: دارویی برای دیابت نوع ۲ که قند خون را کاهش داده و به تبدیل غذا به انرژی کمک میکند.
- امپرازول: برای درمان اسید معده زیاد که میتواند باعث زخم معده، التهاب مری و رفلاکس اسید شود، کاربرد دارد.
- سیمواستاتین: برای کاهش کلسترول و چربی خون و پیشگیری از حملات قلبی، سکته و مشکلات ناشی از گرفتگی رگها استفاده میشود.
خطرات مصرف همزمان چند دارو
سالمندان معمولاً بیش از یک دارو مصرف میکنند که ترکیب آنها ممکن است مشکلاتی ایجاد کند. مصرف چند دارو به طور همزمان میتواند خطراتی مانند سقوط و شکستگی، کمآبی، مشکلات در انجام فعالیتهای روزانه، اختلالات شناختی، سردرگمی، کمبود مواد مغذی، عوارض جانبی دارویی، بستری شدن در بیمارستان و حتی افزایش خطر مرگ را به همراه داشته باشد. همچنین احتمال اشتباه در مصرف داروها به دلیل خطاهای نسخهنویسی یا سردرگمی در نوع و مقدار داروها بیشتر میشود.
نکات مهم در مدیریت داروها
برای بهرهمندی بهتر از داروها، ایجاد رابطه خوب با پزشک بسیار مهم است. حضور منظم در ویزیتها و ارتباط مستمر با پزشک کمککننده است. نکات زیر در ملاقات با پزشک مفید خواهد بود:
- همیشه داروهای تجویزی و بدون نسخه خود را به پزشک اطلاع دهید و نگرانیهای خود را مطرح کنید.
- در مورد اثربخشی داروها و نیاز به تغییر دوز یا قطع دارو با پزشک مشورت کنید.
- سوابق پزشکی خود از جمله آلرژیها، بیماریهای قبلی و مشکلات فعلی را به پزشک ارائه دهید.
- از پزشک یا تیم درمانی بخواهید در یادآوری و سازماندهی داروها به شما کمک کنند، مثلاً استفاده از تقویم یا جعبه قرص.
- اگر در بلعیدن قرص مشکل دارید، درباره جایگزینهای مایع یا روشهای دیگر با پزشک صحبت کنید و هرگز بدون مشورت دارو را خرد یا جوید.
- درخواست کنید پزشک دستورالعمل مصرف داروها را به صورت مکتوب ارائه دهد و در صورت نیاز از داروساز نیز راهنمایی بگیرید.

