تاثیر مراقبه ذهنی بر سلامت جسم و روان شما

مراقبه ذهنی یا «مایندفولنس» به معنای توجه کامل و آگاهانه به لحظه حال است. این تمرین به شما کمک می‌کند تا با دقت بیشتری به آنچه در ذهن و بدن‌تان می‌گذرد توجه کنید، بدون اینکه آن را قضاوت یا برچسب بزنید. به عبارت ساده‌تر، مایندفولنس یعنی حضور کامل در زمان حال و مشاهده وقایع درونی و بیرونی بدون واکنش هیجانی فوری.

برای مثال، ممکن است وقتی به انجام مالیات فکر می‌کنید، احساس ناراحتی یا درد معده داشته باشید، یا در مسیر رفتن به محل کار متوجه شکوفه‌های گل شوید. در این حالت، شما صرفاً این تجربیات را می‌بینید و می‌پذیرید، بدون اینکه آن‌ها را خوب یا بد بدانید.

چگونه مایندفولنس را به درستی انجام دهیم؟

شما می‌توانید در هر زمان و مکانی، حتی هنگام رانندگی یا ایستادن در صف، تمرکز خود را به لحظه حال معطوف کنید. یکی از روش‌های ساده، انجام یک کار به صورت کامل و با تمام توجه است، مانند نخ دندان کشیدن یا خوردن یک سیب.

اگر چند دقیقه وقت آزاد دارید، ابتدا به بدن خود توجه کنید؛ ببینید چه می‌بینید، می‌شنوید، بو می‌کنید، می‌چشید و احساس می‌کنید. این حس‌ها را بدون قضاوت بپذیرید و رها کنید. سپس توجه خود را به احساسات ظریف بدن مانند خارش یا سوزش معطوف کنید و هر بخش از بدن را از سر تا پا با دقت بررسی کنید.

در مرحله بعد، به نفس خود توجه کنید و ببینید بیشتر کجا آن را حس می‌کنید. از خود بپرسید «در این لحظه چه احساسی دارم؟» و افکار و احساسات‌تان را بدون قضاوت بپذیرید. اگر ذهن‌تان منحرف شد، به آرامی توجه را به نفس بازگردانید بدون اینکه خودتان را سرزنش کنید.

چرا مراقبه ذهنی مهم است؟

مایندفولنس به شما کمک می‌کند تا متوجه شوید کی در حالت «خودکار» یا اتوماتیک هستید و این امکان را می‌دهد که در همان لحظه رفتار خود را تغییر دهید، نه اینکه بعداً پشیمان شوید. مثلاً اگر عادت دارید هنگام تماشای تلویزیون چیپس بخورید، با آگاهی می‌توانید تصمیم بگیرید به جای چیپس هویج بخورید یا به پیاده‌روی بروید.

این تمرین شما را در ارتباط با اهداف و آرزوهایتان نگه می‌دارد و از واکنش‌های سریع و غیرمفید جلوگیری می‌کند، مانند استرس گرفتن و خوردن بی‌رویه شیرینی.

تاثیر مایندفولنس بر سلامت روان و کنترل وزن

مایندفولنس می‌تواند به شما در حفظ وزن سالم کمک کند. هنگام غذا خوردن، چند بار می‌توانید با خودتان چک کنید که آیا واقعاً گرسنه هستید یا نه، هر لقمه را با دقت بچشید، و به گفت‌وگوی درونی خود توجه کنید. همچنین می‌توانید قبل از ادامه غذا خوردن بررسی کنید که آیا سیر شده‌اید یا خیر تا از خوردن بی‌رویه جلوگیری شود.

ورزش ذهنی با مایندفولنس

مایندفولنس می‌تواند به شما کمک کند از فعالیت‌های ورزشی لذت ببرید و این باعث می‌شود بیشتر به ورزش ادامه دهید. هنگام ورزش، به احساسات بدنی خود توجه کنید؛ آیا عضلاتتان سفت است؟ آیا احساس بی‌قراری دارید؟ آیا ورزش باعث احساس خوب در بدن‌تان می‌شود؟

اگر ورزش روی بخش خاصی از بدن تمرکز دارد، به آن قسمت توجه کنید و ببینید هنگام ورزش چه احساسی دارد. همچنین به افکار خود درباره حرکت‌هایتان گوش دهید؛ آیا این افکار مثبت و تشویق‌کننده هستند؟ تمرکز بر بدن می‌تواند انگیزه شما را برای تحرک بیشتر در طول روز افزایش دهد و باعث شود نسبت به بدن خود مهربان‌تر و قدردان‌تر باشید.

برای حضور بیشتر در زندگی روزمره، کافی است اراده کنید و تمرین مایندفولنس را به بخشی از روز خود تبدیل کنید.