با افزایش سن، مفاصل بهمرور دچار سفتی میشوند و این موضوع حرکت و فعالیتهای روزمره را دشوارتر میکند. پس از ۵۰ یا ۶۰ سالگی، حفظ و بازیابی انعطافپذیری برای داشتن زندگی فعال اهمیت زیادی دارد.
کاهش انعطافپذیری تنها بر نحوه حرکت تأثیر نمیگذارد بلکه میتواند باعث درد نیز شود. بهعنوان مثال، سفتی عضلات جلوی پا ممکن است حرکت لگن و مفاصل ران را محدود کند و در نتیجه منجر به درد کمر شود.
انعطافپذیری فواید متعددی دارد؛ از جمله بهبود کلی حرکت بدن و پیشگیری از آسیبهای ساده مانند کشیدگی عضلات، آسیب دیسکهای ستون فقرات، کشیدگی شانه و دردهای کمر.
انواع کششها برای بهبود انعطافپذیری
برای افزایش انعطافپذیری پس از ۵۰ سالگی، باید از روشهای مختلف کشش استفاده کرد. در صورت داشتن مشکلات مفصلی یا سلامتی، پیش از شروع برنامه کششی با پزشک مشورت کنید.
- کشش ایستا (Static Stretching): نگه داشتن یک حالت کششی برای حدود ۳۰ ثانیه بدون حرکت پرشی یا جهشی، سپس استراحت و تکرار ۳ تا ۵ بار. این نوع کشش برای افرادی که انعطافپذیری خوبی دارند، ممکن است چندان موثر نباشد.
- کشش ایزومتریک (Isometric Stretching): مشابه کشش ایستا است اما در حین کشش، عضله را به آرامی منقبض میکنید و این حالت را با تناوب ۱۵ تا ۲۰ ثانیه انقباض و استراحت حفظ میکنید. این روش هم انعطافپذیری و هم قدرت عضلانی را افزایش میدهد.
- کشش پویا (Dynamic Stretching): شامل حرکات فعال و کنترلشده مانند چرخش سر، لانگز پیادهروی، تاب دادن پا و چرخش لگن است که معمولاً ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار میشوند. در این روش نیز باید از حرکات پرشی خودداری کرد.
چگونه برنامه کششی مناسب بسازیم؟
برای موفقیت در بهبود انعطافپذیری، باید برنامهای منظم و قابل اجرا داشته باشید. هدفگذاری واقعبینانه و پایدار کلید ماندگاری در برنامه است. اهداف غیرواقعی ممکن است باعث ناامیدی و ترک برنامه شوند.
زمان مناسب برای کشش را مشخص کنید؛ ممکن است صبحها یا شبها برای شما بهتر باشد یا بتوانید کشش را در زمان ورزشهای دیگر جای دهید. فعالیتهای ورزشی مانند یوگا، تایچی، پیلاتس و رقص نیز به افزایش انعطافپذیری کمک میکنند.
ثبات در انجام کششها بسیار مهم است. نتایج ممکن است در هفتهها یا ماههای اول قابل مشاهده نباشند، اما با استمرار، سفتی صبحگاهی کاهش یافته و انجام فعالیتهای روزمره آسانتر میشود.
نکات ایمنی هنگام کشش
احتمال آسیب حتی با رعایت نکات ایمنی وجود دارد. درد شدید در حین یا پس از کشش نشانه مشکل است و باید از ادامه آن خودداری کرد. کمی درد عضلانی پس از کشش طبیعی است اما درد باید خفیف و کوتاهمدت باشد.
به علائم بدن گوش دهید و از فشار بیش از حد به عضلات و مفاصل خودداری کنید. کشش باید با فشار ملایم انجام شود تا از آسیب جلوگیری شود. پیشرفت ممکن است کند باشد اما صبر و حوصله در این مسیر اهمیت دارد.

