ویتامین D نقش مهمی در ساخت و حفظ سلامت استخوانها دارد و علاوه بر آن به کاهش التهاب، تقویت سیستم ایمنی، عملکرد عضلات، تولید سلولهای مغزی و تأمین آنتیاکسیدانها در بدن کمک میکند. سالمندان باید میزان کافی ویتامین D را در رژیم غذایی خود داشته باشند تا از آسیب به استخوانها و عضلات به ویژه در هنگام افتادن جلوگیری کنند.
ویتامین D به طور طبیعی در بسیاری از غذاها یافت نمیشود و عمدهترین منبع تولید آن در بدن تبدیل نور مستقیم خورشید به شکل فعال این ویتامین است. تحقیقات نشان داده افراد بالای 65 سال کمتر ویتامین D تولید میکنند که احتمالاً به دلیل کاهش زمان حضور در معرض نور خورشید یا کاهش توانایی پوست در تبدیل نور به ویتامین D با افزایش سن است. به همین دلیل، بسیاری از سالمندان نیاز دارند از طریق مکملها یا مصرف غذاهای غنی از ویتامین D این کمبود را جبران کنند.
میزان مصرف ویتامین D برای سالمندان
افراد تا 70 سال باید حداقل 600 واحد بینالمللی (IU) ویتامین D دریافت کنند و برای افراد بالای 70 سال این مقدار به حداقل 800 واحد بینالمللی افزایش مییابد. برخی منابع توصیه میکنند سالمندان بالای 70 سال تا 1000 واحد بینالمللی نیز مصرف کنند. بهترین راهکار این است که افراد بالای 65 سال آزمایش خون انجام دهند و با پزشک خود برای تعیین دوز مناسب مشورت کنند.
با توجه به کاهش توانایی پوست در تولید ویتامین D و همچنین توصیه به اجتناب از نور مستقیم خورشید و استفاده از کرم ضدآفتاب برای محافظت از پوست سالمندان، مصرف غذاهای غنی از ویتامین D یا مکملها اهمیت ویژهای دارد.
غذاهای غنی از ویتامین D
برخی از بهترین منابع غذایی ویتامین D عبارتند از:
- شمشیرماهی
- سالمون
- ماکرل
- قزلآلا
- ساردین
- شیر غنیشده
- ماست غنیشده
- غلات غنیشده
- شیر سویا، بادام و جو غنیشده
- قارچ
- تخممرغ
- جگر گاو
محصولات لبنی و غلاتی که با ویتامین D غنی شدهاند، روی بستهبندی آنها ذکر شده است. همچنین مکملهای ویتامین D در بازار موجود هستند که معمولاً به صورت قرصهای بزرگ عرضه میشوند و ممکن است بلعیدن آنها دشوار باشد؛ در این صورت میتوان از نوع جویدنی آنها استفاده کرد.
ملاحظات ایمنی و مزایای مصرف ویتامین D
سالمندان میتوانند روزانه تا 4000 واحد بینالمللی ویتامین D را به طور ایمن مصرف کنند که این بالاترین دوز توصیه شده برای مصرف منظم است. مصرف این مقدار میتواند خطر شکستگی استخوانها در اثر سقوط را کاهش دهد.
تحقیقات نشان دادهاند که گیرندههای ویتامین D در سیستمهای عصبی، قلبی-عروقی و غدد درونریز وجود دارد و کمبود این ویتامین ممکن است با علائم پیری مانند کاهش شناختی، افسردگی، پوکی استخوان، بیماریهای قلبی، فشار خون بالا و حتی سرطان مرتبط باشد.
کمبود ویتامین D میتواند باعث بیماریهای استخوانی مانند استئوپروز و استئومالاسی شود که استخوانها را ضعیف و شکننده میکند. بنابراین مصرف کافی ویتامین D به سالمندان کمک میکند تا در صورت افتادن یا آسیب دیدن، بدنشان بهتر بتواند از خود محافظت کند.
در نهایت، توصیه میشود سالمندان آزمایش خون بدهند تا میزان ویتامین D بدنشان مشخص شود و در صورت کمبود، با پزشک خود درباره راههای افزایش آن مشورت کنند.

