آب نقش حیاتی در هضم غذا، جذب مواد مغذی و دفع ضایعات از بدن دارد. با افزایش سن، حس تشنگی کاهش مییابد و برخی داروها یا بیماریها ممکن است باعث شوند سالمندان به اندازه کافی آب ننوشند.
عوارض کمآبی در سالمندان
کمآبی زمانی رخ میدهد که میزان آب از دست رفته بدن بیشتر از مقدار دریافت شده باشد. علائم کمآبی در سالمندان شامل سردرگمی، خستگی، سرگیجه، ادرار تیره و با بوی شدید، کاهش تعداد دفعات ادرار به کمتر از چهار بار در روز، خشکی دهان، لبها، چشمها یا پوست، فشار خون پایین و اختلال در جهتیابی است.
کمآبی میتواند مشکلات جدیتری مانند اختلال در حافظه، کاهش تمرکز، کندی واکنشها، ضعف، افزایش خطر سقوط، زخمهای فشاری، مشکلات پوستی، عفونتهای ادراری، مشکلات کلیوی و یبوست را به دنبال داشته باشد.
دلایل دشواری تامین آب کافی در سالمندان
با افزایش سن، حس تشنگی کاهش مییابد و این باعث میشود سالمندان کمتر احساس نیاز به نوشیدن آب کنند. برخی داروها مانند ملینها و ادرارآورها نیز میتوانند باعث از دست رفتن آب بدن شوند. بیماریهایی مانند آلزایمر، سکته مغزی، بیماری کلیوی، دیابت کنترل نشده، مشکلات بلع و زوال عقل نیز ممکن است در تامین آب کافی اختلال ایجاد کنند.
مشکل دسترسی به دستشویی یا ترس از بیاختیاری ادرار ممکن است باعث شود سالمندان از نوشیدن آب خودداری کنند که این موضوع خود باعث کمآبی میشود. همچنین زندگی در مراکز مراقبتی ممکن است به دلیل نیاز به کمک در تغذیه یا عدم دسترسی کافی به مایعات، منجر به کمآبی شود.
عفونتهای ویروسی، مشکلات گوارشی مانند استفراغ و اسهال، افسردگی و حساسیت بیشتر به گرما نیز از دیگر عوامل موثر در کمآبی سالمندان هستند.
راهکارهای افزایش مصرف آب در سالمندان
توصیه میشود سالمندان روزانه بین ۶ تا ۸ لیوان مایعات مصرف کنند. برای رسیدن به این هدف میتوان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
- نوشیدن مایعات به صورت جرعهجرعه در طول روز و استفاده از بطری آب قابل حمل با نی برای سهولت نوشیدن.
- نوشیدن یک لیوان کامل آب هنگام مصرف داروها.
- مصرف سوپهای کمچرب به عنوان میانوعده که به تامین مایعات کمک میکند.
- افزودن برشهای لیمو یا پرتقال و یخ به آب برای طعمدهی و تشویق به نوشیدن بیشتر.
- نوشیدن جرعههای آب بین لقمههای غذا برای افزایش مصرف مایعات.
- مصرف غذاهای نرم و مرطوب مانند ماست، ژله، میوههای پوره شده و کاسترد.
- برنامهریزی برای نوشیدن چای با دوستان به عنوان فرصتی برای استراحت و افزایش مصرف مایعات.
- محدود کردن مصرف الکل، زیرا نوشیدنیهای الکلی به حساب مایعات روزانه اضافه نمیشوند و مصرف زیاد آن مضر است.
- ادامه مصرف آب حتی در صورت وجود بیاختیاری ادرار و مراجعه به پزشک برای درمان مشکل.
مصرف مناسب آب برای حفظ سلامت کلی بدن بسیار مهم است. در صورت نگرانی درباره میزان مصرف آب و تاثیر آن بر سلامت، حتماً با پزشک مشورت کنید.

